Waar kan ik heen voor hulp?

Meerdere wegen leiden naar Rome en iedereen vind zijn of haar eigen weg naar hulp. Mijn eerste stap was naar de huisarts om te vertellen wat er door mijn hoofd ging, om vervolgens een doorverwijzing naar de psycholoog te krijgen. De huisarts raadde mij op basis van mijn klachten en voorkeur iemand aan. Je kunt ook een bekende vragen naar diegene’s behandelaar.

Gaat het accuut helemaal verkeerd in je hoofd? Bel 113 om met iemand te praten. Daarnaast biedt MIND Korrelatie een WhatsApp lijn (06-13863803) en bel lijn tussen 09:00 en 18:00 uur op 0900 1450. De website van MIND biedt uitgebreid informatie omtrent psychische klachten.

Sommige huisartsen hebben een in-house psycholoog die lichte klachten kan verhelpen of hulp bieden terwijl je ergens anders op de wachtlijst staat.

Welke therapie past bij mij?

Er zijn verschillende therapieën voor uiteenlopende mentale klachten en stoornissen. Huisartsen hebben over het algemeen één of enkele praktijken waar ze naartoe verwijzen of hebben een interne psycholoog. Bedenk voor jezelf of je liever behandeld wilt worden door een man of een vrouw.

De meest toegepaste therapieën zijn cognitieve gedragstherapie, EMDR, schema therapie, haptotherapie en groepstherapie. Binnenkort komt er een artikel online met een uitgebreide uitleg per vorm.

Let er tijdens je onderzoek op dat je jezelf niet gaat psychologiseren. Sta open voor de expertise en suggestie van je huisarts of behandelaar. Tijdens de intake procedure met de behandelaar zul je een aantal vragenlijsten invullen. Zo wordt jouw problematiek in kaart gebracht, waarop het behandelplan wordt gebaseerd. Dit is zowel om richting te geven als voor de verzekering.

is het wel “erg” genoeg voor de psycholoog?

Vraag jij je weleens af of jouw geval wel erg genoeg zijn? Vind je dat je geen reden hebt om je neerslachtig te voelen? Dat is niet zozeer gek, maar het zit je wel in de weg. Herken die stem en laat het gaan, want het is niemand anders dan je innerlijke criticus.

Soms vergeten we dat zowel positieve als negatieve emoties bij ons en het leven horen. Het kan niet altijd goed gaan, niemand is elke dag vrolijk. Geef gevoelens als angst, eenzaamheid of woede ook de ruimte om er te zijn. Ga tegelijk op zoek naar waar deze gevoelens door geactiveerd worden, zodat je die situaties of mensen uit de weg kunt gaan.

Hoewel de lange wachtrijen afschrikken, is een oriënterend gesprek met je huisarts, een psycholoog of coach op dit punt een goed idee. Of praat met iemand in jouw omgeving die ervaring heeft met therapie. Het feit dat je ergens mee zit en zelf niet verder komt, is genoeg reden om bij iemand aan te kloppen. Misschien ben je met een paar gesprekken klaar, maar het kan ook zijn dat er achter jouw angst of onzekerheid iets diepers verborgen ligt. Ik begrijp heel goed dat het spannend is, maar maak therapie niet groter dan het is. Het is een cadeau om jezelf te tijd te gunnen om mentaal gezond en veerkrachtig te worden.

Coach versus psycholoog

Er is een opkomst van gecertificeerde coaches die kunnen helpen bij zowel je professionele, persoonlijke als spirituele ontwikkeling. Dit nieuwe aanbod van behandelaars verlicht de druk op de psychotherapie door mensen met lichte klachten verder te helpen. Voor de behandeling van (langdurige) psychische klachten die je dagelijks functioneren belasten, raad ik professionele hulp aan.

Afhankelijk van welk pakket en verzekering worden een aantal sessies bij de psycholoog vergoed, zolang je een doorverwijzing hebt en de behandelaar GGZ gecertificeerd is. Tijdens de intake doe je een aantal testen om de problematiek in kaart te brengen en naderhand om aan te tonen dat je uitbehandeld bent. Coaching trajecten worden niet vergoed, ook niet door aanvullende verzekeringen, maar zijn soms wel aftrekbaar bij de belastingdienst.

 

Hoe kan ik iemand met psychische klachten het beste ondersteunen?

Het is onmogelijk om je als buitenstaander voor te stellen hoe het is om met je psyche in een zwart gat zonder nooduitgang te zitten. Dat is maar goed ook en niemand neemt het je kwalijk, maar jij wilt er voor je geliefde, broer, zus, collega, kind of ouder zijn. Deze TED talk legt het één en ander uit en instellingen als PsychQ en Rodersana (verslavingskliniek) bieden naasten trainingen aan.

Dit is ook een periode waarin je een groter empatisch vermogen zult ontwikkelen. Geen enkele dag is hetzelfde en een onvoorstelbaar karakter is typerend voor mensen met een psychische stoornis. Vaker niet dan wel wilt iemand er over praten. Soms kun je spontaan op de stoep staan om samen een wandeling te maken, de andere dag creëert dat vooral paniek en teleurstelling.

Vraagverlegenheid is een probleem bij patiënten met psychische klachten. Dit houdt in dat we moeilijk om hulp vragen of deze accepteren. Wat belangrijk is om te begrijpen, is dat de neerslachtige zich zo bezwaard voelt met überhaupt bestaan dat hij of zij naasten niet nog meer tot last wilt zijn. Bovendien is het verwoorden van wat er op dat moment in je hoofd omgaat pijnlijk en schaamtevol. Dat maakt het zowel een eenzaam proces als een vicieuze cirkel. Sociale isolatie lijkt op dat moment de oplossing, maar werkt tegenstrijdig.

Hoe goed je het ook bedoelt, altijd vragen “hoe het gaat” is vervelend omdat het antwoord eerlijk gezegd zelden positief is. Geef liever aan dat je er dag en nacht bent en voor hen klaar staat. Dat wilt luisteren of in stilte samen kunt zijn. Die gevoelsmatige aanwezigheid en onvoorwaardelijke steun is voldoende. Als iemand net met therapie of aan nieuwe medicijnen begint, kun je prima vragen hoe het was of na de eerste sessie afspreken. Laat met enige regelmaat op een positieve manier weten dat je er bent. Bijvoorbeeld door een kaart te sturen, of toon aan hoe je diegene probeert te begrijpen door (samen) een documentaire over de thematiek te kijken.

Maak niet de vergelijking dat jij ook weleens een slechte dag hebt, maar voel je wel vrij om je eigen zorgen te delen. Je laat merken dat het oké is om te bespreken waar je mee zit, en om hulp of advies te vragen. Hopelijk zet dit de deur op een kier om hetzelfde te doen. Het laat zien dat jouw leven ook niet perfect is, hoewel het in iemands hoofd wel zo kan lijken.

Onderneem samen activiteiten als een bos- of strandwandeling, yoga, een autorit, pak een oude hobby op of een fotoboek er bij voor mooie herinneringen. Begin een gesprek aan de hand van bijvoorbeeld Know Yourself van The School of Life.

Soms is tough love nodig. Als jij je echt zorgen maakt dat iemand afglijdt en het niet goed gaat, kun je dit aankaarten of met andere naasten ingrijpen.

Hoe praat ik er over met vrienden/familie/mijn manager?

Door je mond open te trekken. Houd in gedachten dat je gesprekspartner ook een mens is, en wel eentje die het beste met jou voor heeft. Het bevordert je herstel wanneer je een vangnet om je heen hebt van mensen met wie je eerlijk kunt zijn. Bij wie je jezelf kan zijn op goede én slechte dagen. Dat hoeven er geen tientallen te zijn, maar in ieder geval één iemand die je in vertrouwen neemt.

Durf je er niet over te beginnen? Bedenk hoe jij zou reageren als iemand om wie jij geeft bij je komt met de boodschap dat het echt niet goed gaat. Waarschijnlijk wil je diegene helpen en er voor hen zijn. Het mooiste cadeau wat je een naaste kunt geven is je volledige zelf, ook wanneer je een tijd meer “neemt” dan kan geven.

Hoe voelt het om depressief te zijn?

Een depressie is voor iedereen anders, maar bepaalde symptomen en gedachtes zijn wel typerend voor een depressie. Ik omschrijf het als een donkere kamer in je hoofd, waar binnen je het lichtknopje niet kunt vinden. Je voelt je leeg, afgestompt en waardeloos. De constante strijd met de stemmen in je hoofd put je uit, en dingen waar je eerder plezier uit haalde zijn nu hele ondernemingen. Langdurige moeheid kan een eerste signaal van een sluimerende depressie zijn, gepaard met neerslachtigheid, een verlaagd libido, moeite met concentreren en weinig eetlust.